Üriner Sistem Taş Hastalığı

Üriner sistemi boşaltım sistemi olarak da bilinmektedir. Üretra, mesane, böbrek ve üreter ve erkeklerde ek olarak prostat ve seminal vezikül adlı organlardan oluşmaktadır. İlk olarak böbrekler idrarı üretmektedir. Üreterler ise idrarı mesaneye ulaştırmaktadır. Mesaneyse vücudun içerisinde üretilmiş olan idrarı depolamaktadır. İdrarın üretilmesi, depolanması, ve çıkışını sağlayan sistem olarak da tanımlanabilmektedir. İdrarın oluşturulması, böbreklerde nefron adında olan ve çok sayıda olan üniteler tarafından sağlanmaktadır. Vücutta bulunan ve idrarın oluşmasını sağlayan böbrekler, bunu kanı süzerek gerçekleştirmektedir. Bu süzme işleminde kanın içinde yer alan zararlı atıklar ayrıştırılmaktadır. Böylelikle zararlı atıkların kandan temizlenmesi sağlanmaktadır. Dışarı atılan bu sıvı idrar olarak tanımlanmaktadır. Üriner sistemin görevleri şu şekilde sıralanmaktadır:

  • Vücudun su dengesini ayarlamak.
  • Asit ve baz dengesi sağlanmak.
  • Metabolizma artıkları vücuttan dışarı atmak
  • Mineral dengesi sağlanmak

Üriner Sistem Taş Hastalığı Nedir?

Çok eski zamanlardan beri oluşum gösteren bir hastalıktır. Hemen her yaş grubunda taş riski görülebilmektedir. Genetik yatkınlık taş oluşumuna neden olan en önemli faktörlerden biridir. Üriner sistem taşları, böbrekte ya da üriner kanalda oluşabilen sert maddelerdir. Hasta da taş yapan maddeler idrarı da çözülemez ve zararlı maddeler böbreklerden atılamaz ise kristalleşme ve taşlaşma meydana gelmektedir. İnsanlarda Bu taşların oluşumunu önleyebilecek koruyucu mekanizmalar bulunmaktadır. Fakat bazı insanlarda bu korumayı sağlayacak bazı mekanizmalar bulunmamakta ya da tam olarak çalışmamaktadır. 

Eğer burada oluşan kristalleşme ufak bir yapıda olursa, bu kristaller ya da ufak boyutlu taşlar kendiliğinden düşebilmektedir. Ancak büyük bir boyuta ulaşmış ise bu durum oldukça zordur. 

Üriner Sistem Taş Çeşitleri

Üriner sistem taş hastalığı çeşitleri, oluşan taşların ne taşı olduğuna göre farklılık göstermektedir. Kalsiyum taşı ve kalsiyum dışı taşlar olarak ayrıldığı bilinmektedir. Kalsiyum taşları, üriner sistem taşlarının büyük bir kısmını oluşturmaktadır. İdrarda kalsiyum, ürik asit ve okzalat yükselmesi sonucunda ortaya çıkabilmektedir. Aynı zamanda sitrit düzeyinin düşmesi ile de oluşabilmektedir. Bu hastaların çoğunda böbrek içerisinde kireçlenme görülmemektedir. Kalsiyum taşlarına neden olan durumlar ise şunlardır:

  • Kalsiyumun bağırsaklarda fazla emilmesi
  • Kemiklerdeki kalsiyumun fazla çözünmesi ve kana karışması
  • Ürik asidin idrarla çok fazla atılması
  • İdrarda sitrit miktarında düşüş yaşanması
  • Böbreklerde kalsiyumun emilememesi

Kalsiyum dışı taşlar ise oldukça nadir görülmektedir. Bu taşlar şu şekilde isimlendirilmektedir:

  • Ürik asit taşları
  • Sistin taşları
  • Ksantin taşları
  • İndinavir taşları

Üriner Sistemde Taş Belirtileri

Üriner sistemde taş belirtileri ile birlikte hastada bazı olumsuz durumlar ortaya çıkabilmektedir. Oldukça sık şikayet edilen bu taşların belirtileri şu şekilde sıralanmaktadır:

  • İdrar yaparken ağrı
  • İdrarda kan
  • Mide bulantısı ya da kusma
  • Sık idrara çıkma
  • Az miktarda idrar yapma
  • İdrar yapmakta zorlanma
  • Ateş ve titreme

Bazı hastalarda herhangi belirti oluşturmayabilmektedir. Tesadüfen yapılan tetkikler esnasında bulunabilmektedir.

Üriner Taş Tedavisi

Üriner sistem taş hastalığı tedavisi için öncelikle yapılması gereken bazı testler ve tetkikler bulunmaktadır. Böylelikle net bir şekilde tanı konulabilmektedir. Muayene sonucunda ortaya çıkan duruma göre bir planlama yapılmaktadır. Tedavi planlaması sırasında taşın büyüklüğüne ve bu taşın tam olarak nerede olduğuna bakılmaktadır. Bu sayede tedavinin gidişatı belirlenmektedir.

Bazı böbrek taşlarının tedavisinde ilaç tedavisi tercih edilebilmektedir. İdrarda bulunan kristallerin çözünürlüğü arttırılmaya çalışılmaktadır. Böylelikle taşın kendiliğinden düşmesi ya da boyutunun küçülmesi sağlanabilmektedir. Tamamen kişiden kişiye göre değişen bir tedavi yöntemi uygulanmaktadır. Hastaya en uygun yöntemler belirlenerek buna göre uygulamalar gerçekleştirilmektedir.

Üriner Sistem Fistülleri

Ankara Karın içerisindeki çeşitli kanserler, geçirilmiş cerrahiler, ışın tedavisi zaman zaman idrar yollarının başka organlara açılmasına sebep olabilir. Kendi kendine iyileşmesi mümkün olmayan bu durum, idrar yollarında veya diğer organlarda ciddi sorunlara sebep olabilir.

Üriner Sistem Darlıkları

İdrarın oluştuğu yerden çıktığı yere kadar idrar yollarının her kesiminde görülebilen sorunlardır. İdrar yollarına ciddi hasar veren bu durumun tedavisi çoğunlukla cerrahidir.